Khối hiệp ước quân sự Ô-xtrây-li-a – Niu Dilân - Mỹ (ANZUS) - Australia, New Zealand, United States Security Treaty (ANZUS)

Cấu trúc của khối hiệp ước

Ban đầu đây là hiệp ước đầy đủ giữa cả 3 nước. Tuy nhiên sau cuộc tranh cãi giữa Mỹ và Niu Dilân về quyền cập cảng Niu Dilân của các tàu chiến vũ trang hạt nhân Mỹ năm 1984 thì hiệp ước không còn hiệu lực giữa Mỹ và Niu Dilân nữa. Mặc dù vậy hiệp ước vẫn còn hiệu lực giữa Niu Dilân và Ô-xtrây-li-a. Vì thế hiện nay Ô-xtrây-li-a là nước duy nhất duy trì hiệp ước với cả 2 nước còn lại.

Các hoạt động của khối quân sự này chủ yếu diễn ra giữa hai nước Mỹ và Ô-xtrây-li-a. Các cơ quan phụ trách hệ thống phòng thủ của cả 2 nước thường tham gia các cuộc họp thường niên. Cuộc họp này do Tổng chỉ huy quân đội Mỹ tại Thái Bình Dương và Tổng chỉ lực lượng phòng vệ quốc gia của Ô-xtrây-li-a đứng đầu và chủ trì. Ngoài ra còn có các cuộc thảo luận dân sự và quân sự thường xuyên ở cấp độ thấp hơn. Các cuộc họp hàng năm bàn về vấn đề phòng thủ của ANZUS được diễn ra giữa bộ ngoại giao hai nước, viết tắt là AUSMIN. AUSMIN lần thứ 17 được diễn ra tại Adelaide, Ô-xtrây-li-a  vào tháng 11 năm 2005.

Không giống như NATO, ANZUS không có cấu trúc phòng thủ phối hợp hay một lực lượng chuyên biệt nào. Dù vậy trong hiệp ước quy định một số lượng các hoạt động chung khá đa dạng giữa Mỹ và Ô-xtrây-li-a . Các hoạt động này bao gồm các cuộc tập trận chung trên biển, đối phó với tình huống đổ bộ, tham gia công tác trao đổi và huấn luyện sĩ quan, chuẩn hóa trang thiết bị và học thuyết quân sự. Hai nước cũng tham gia tổ chức một số cơ sở phòng thủ ở Ô-xtrây-li-a , chủ yếu là các trạm mặt đất cho hệ thống cảnh báo sớm qua vệ tinh và trạm thu thông minh thu tín hiệu từ Đông Nam Á và Đông Á, đây là một phần của hệ thống ECHELON.

Trong lịch sử, 3 nước đã cùng nhau tham gia nhiều vấn đề như chiến tranh Việt Nam, Hàn Quốc, Malaysia, ly khai của Đông Timor, phức tạp chính trị ở Đài Loan, hạt nhân của bán đảo Triều Tiên và các cuộc chiến chống khủng bố.

Lịch sử và tình hình hiện tại

Khối hiệp ước bắt đầu xuất phát từ mối liên hệ gần gũi về quân sự giữa 3 nước trong thời kỳ Chiến tranh thế giới lần thứ hai, thời gian khi Ô-xtrây-li-a đang đứng trước nguy cơ bị Nhật Bản xâm chiếm. Kết thúc chiến tranh, Mỹ mong muốn bình thường hóa quan hệ với Nhật Bản, tuy nhiên, Niu Dilân và Ô-xtrây-li-a lại cực lực phản đối việc thông qua một hiệp định hoà bình với Nhật Bản, điều mà sẽ cho phép Nhật Bản khả năng tái thiết vũ khí. Cả hai nước chỉ nhượng bộ khi một hiệp ước an ninh ba bên được ký kết với sự chấp nhận của Mỹ.

Hiệp ước được ký kết tại San Francisco vào ngày 1 tháng 9 năm 1951, chuyển thành khối quân sự vào 29 tháng 4 năm 1952. Hiệp ước quy định ba nước sẽ cùng thảo luận và bày tỏ lập trường về bất cứ cuộc tấn công vũ trang nào trong khu vực Thái Bình Dương. Nếu cuộc tấn công được coi là ảnh hưởng đến hòa bình và an ninh của mỗi nước cũng như các nước khác. Ba quốc gia cũng cam kết sẽ duy trì và phát triển cả riêng lẻ lẫn cùng nhau khả năng chống đỡ các cuộc tấn công.

Đến năm 1985 có sự thay đổi quan trọng trong khối liên minh. Niu Dilân và Ô-xtrây-li-a đã có mối bất hòa từ lâu với sức mạnh hạt nhân của Pháp và Mỹ, hai nước này đã thử nghiệm hạt nhân trên các đảo Nam Thái Bình Dương. Với sự thắng lợi của đảng Lao Động ở Niu Dilân  năm 1984, Thủ tướng David Lange đã đề ra các điều luật  cấm tầu hạt nhân hoặc tầu trang bị vũ khí hạt nhân sử dụng các cảng của Niu Dilân . Do Hải quân Mỹ không thừa nhận nhưng cũng không phủ nhận việc có tầu hạt nhân của mình ở các cảng của  Niu Dilân nên các điều luật có hiệu lực từ chối tất cả các tàu của Hải quân Mỹ. Tháng 2 năm 1985, yêu cầu cập cảng cho tàu USS Buchaman của Mỹ bị  từ chối do tàu này có khả năng trang bị và phóng ngư lôi hạt nhân. Sau khi thảo luận với Ô-xtrây-li-a và sau khi thương lượng với Niu Dilân thất bại, Mỹ thông báo đình chỉ vô thời hạn hiệp ước với Niu Dilân cho đến khi tàu của hải quân Mỹ được phép cập cảng Niu Dilân trở lại. Ngày nay Mỹ đang tìm cách nối lại quan hệ quân sự với Niu Dilân, đặc biệt là trong vấn đề Afghanistan và tái thiết Iraq.

BVK (biên soạn)

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Quy hoạch báo chí chính thức được Thủ tướng phê duyệt

(ĐCSVN) – Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa phê duyệt quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025. ...

CPTPP: Cánh cửa lớn nhưng nhiều thách thức

Ngày 14/1/2019, Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) sẽ chính thức có hiệu lực với Việt Nam, hứa hẹn mở ra cơ hội đẩy mạnh xuất khẩu cho nhiều ngành hàng, giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế....

Quy hoạch cán bộ có ý nghĩa cực kỳ quan trọng

(ĐCSVN) – Trung ương nhấn mạnh và khẳng định, trong công tác cán bộ, việc quy hoạch cán bộ là khâu mở đầu, có ý nghĩa cực kỳ quan trọng, bảo đảm cho công tác cán bộ đi vào nền nếp, chủ động, có tầm nhìn xa, đáp ứng yêu...

Chọn cán bộ có đức, có tài, có triển vọng vào quy hoạch

(ĐCSVN) – Yêu cầu của Ban Chỉ đạo Quy hoạch cán bộ cấp chiến lược là quy trình giới thiệu nhân sự Ban Chấp hành Trung ương cần tiến hành thận trọng, nghiêm túc, khách quan, chống “chạy” chức, “chạy” quy hoạch....

Tiêu chuẩn, điều kiện kết nạp lại vào Đảng đối với đảng viên đã bị đưa ra khỏi Đảng do vi phạm chính sách DS&KHHGĐ

(ĐCSVN) – Đảng viên sau khi bị đưa ra khỏi Đảng, lại vi phạm chính sách dân số và kế hoạch hoá gia đình (DS&KHHGĐ); quần chúng đã vi phạm chính sách DS&KHHGĐ trong trường hợp sinh con thứ năm trở lên. Cả hai trường hợp này đều không được...

Cán bộ có chức vụ càng cao thì càng phải gương mẫu

(ĐCSVN) - Đó là một trong những nội dung chính trong Hướng dẫn thực hiện trách nhiệm nêu gương cán bộ, đảng viên, nhất là lãnh đạo chủ chốt các cấp theo tinh thần Hội nghị Trung ương 4 (khóa XII), vừa được Ban Tổ chức Tỉnh ủy Quảng Nam...

Phê duyệt tổng biên chế công chức năm 2019

(ĐCSVN) - Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tổng biên chế năm 2019 là 259.598 người (giảm hơn 5.000 so với năm 2018). ...

Bảo đảm bộ máy tinh gọn, hiệu quả tại các cơ quan giúp việc tỉnh, thành ủy

(ĐCSVN) - Ban Bí thư vừa ban hành Quy định số 04-QĐi/TW quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc tỉnh ủy, thành ủy....

Không có “vùng cấm”

(ĐCSVN) – Vừa qua, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và UBKT Trung ương đã kiên quyết xử lý nghiêm những cán bộ vi phạm trong đó có cả một số cán bộ cấp tướng. Điều đó chứng minh cho quan điểm của Đảng là không có “vùng cấm” trong...

Liên kết website